Natuurlijk ben jij een geweldige schrijver. Maar misschien kun je nog beter worden als je je manuscript laat lezen door je ex. Of door gebruik te maken van AI. Wedden dat je nog niet hebt gedacht aan deze zeven toepassingen?

Eind jaren zestig deden twee Amerikaanse sociaal-psychologen, Bibb Latané en John Darley, een eenvoudig maar veelzeggend experiment. Deelnemers kregen een vragenlijst en moesten plaatsnemen in een rustige kamer om die lijst in te vullen. Niets bijzonders – totdat er langzaam rook de kamer begon binnen te drijven via een ventilatierooster.

Wanneer iemand alleen in de kamer zat, gebeurde er meestal wat je zou verwachten. De meeste deelnemers keken op, twijfelden even, en stonden vervolgens op om iemand te waarschuwen.

Soms zat de deelnemer echter niet alleen. In de kamer zaten dan ook twee acteurs die vooraf instructies hadden gekregen om rustig te blijven zitten en te doen alsof er niets aan de hand was. Toen de rook opnieuw de kamer binnenkwam, gebeurde er iets opvallends. De echte deelnemer keek naar de anderen. Die bleven kalm hun vragenlijst invullen. Niemand zei iets. Niemand stond op. En dus bleven de meeste deelnemers zelf ook zitten. In deze situatie meldde ongeveer één op de tien de rook.

Het experiment liet iets ongemakkelijks zien over menselijk gedrag. We hebben de neiging om onze mening af te laten hangen van een ander. In die situatie zit jij als schrijver misschien ook. Je laat het manuscript van je nieuwe boek waarschijnlijk lezen door mensen die niet zo kritisch zijn – een partner, een vriend of een collega – en daardoor valt het je niet op dat je boek in brand staat. Je kunt een uitslaande brand gelukkig goed voorkomen door je boek te laten lezen door een ander. In het ideale geval je ex. Of door gebruik te maken van AI. 

Wat is het saaiste hoofdstuk?

Ook jij laat je vast helpen door kunstmatige intelligentie bij het opstellen van de structuur of het zoeken van interessante feiten. Gelijk heb je, als je de resultaten van een platform als ChatGPT of Claude kritisch beoordeelt, kun je er veel aan hebben.  Maar heb je al gedacht aan de volgende zeven toepassingen?

Wat is het ‘saaiste’ deel van je boek?

Vraag AI wanneer de gemiddelde lezer jouw boek dichtslaat omdat het begint te vervelen. Of vraag welke passages, paragrafen of hoofdstukken saai zijn. 

Gebruik AI als ‘domme lezer’

Laat AI doen alsof het niets van je onderwerp weet en vraag welke passages onduidelijk zijn. Bedenk dat er altijd lezers zullen zijn die blanco aan je boek beginnen. 

Test je titel

AI is vooralsnog niet in staat om aantrekkelijke titels te bedenken, maar geef AI een conceptversie van je titel en ondertitel, en het vertelt je feilloos wat lezers bij die titel verwachten. 

Test je betoog

Is je boek opgebouwd als een betoog? Vraag AI dan om de stappen uit je tekst te formuleren als een beslisboom. Zo zie je of je betoog logisch is.

Laat AI interviewvragen stellen aan je boek

Vraag AI om interviewvragen te formuleren. Geef AI bijvoorbeeld de rol van een serieuze NRC-journalist of een ordinaire influencer. Hun vragen onthullen vaak onuitgewerkte ideeën.

Laat AI zoeken naar je stopwoorden

We hebben allemaal stopwoorden: overbodige woorden die we enthousiast door de tekst strooien. Zelf misbruik ik bijvoorbeeld het woord ‘ook’. AI vindt ze vlekkeloos. 

Laat je wijzen op gedachtesprongen

Als expert ken je je onderwerp door en door. Dan sla je in je redenering soms stappen over. AI kan die gedachtesprongen aanwijzen.

Deze toepassingen heb ik vaker gebruikt voor de manuscripten die ik moest beoordelen. Welke gebruik jij?