Wat het gezicht is voor een mens, is de cover voor een boek. Wat maakt een boekcover succesvol? Het antwoord op deze vraag is eenvoudig, een goede cover maken niet.

Als tiener weet je dat een relatie uiteindelijk draait om inhoud, om karakter. Dat hebben je ouders je zorgvuldig ingeprent, en je hebt braaf ja geknikt om je zakgeld niet in gevaar te brengen. Maar je bent niet gek: een relatie begint natuurlijk met gezien worden. Je doet er daarom van alles aan om gezien te worden. Je kleedt je anders, je laat je haar in model knippen, je experimenteert wat met make-up; je doet alles voor de metamorfose waarmee je in de armen belandt van de ware. Aarzelend sta je elke ochtend voor de spiegel. En die onzekerheid is precies wat je voelt als je moet kiezen voor de cover van je boek. Je weet dat het gaat om de inhoud, maar eerst moet je boek gezien worden. Daarvoor heb je een geniale cover nodig. 

Als je boek wordt gepubliceerd door een uitgever, heb je gelukkig weinig te zeggen over de cover – dat is de taak en het voorrecht van die uitgever. Je kunt hooguit proberen een veto uit te spreken als de cover je niet bevalt – en als je pech hebt (of geluk) trekt die uitgever zich daar niets van aan. Als je je boek zelf uitgeeft, ligt de verantwoordelijkheid helemaal bij jou. Je laat de cover natuurlijk ontwerpen door een professionele vormgever (je gaat een facelift toch ook niet zelf uitvoeren) maar het is aan jou om de opdracht uit te zetten en het eindresultaat te beoordelen. Waar moet je dan op letten? 

Schoonheid op bestelling

Schoonheid is zonder twijfel het belangrijkste kenmerk van een kansrijke cover. Maar dat is niet iets dat je kunt kopen met garantie op succes. Een vormgever kan zijn best doen, maar de cover waar je op hoopt, is afhankelijk van meer dan alleen zijn talent. Het is bijvoorbeeld ook afhankelijk van zijn nachtrust, de status van zijn relatie en de drukte tijdens de ochtendspits. Alles wat je kunt doen, is de beste vormgever inschakelen die je kunt vinden, bij voorkeur iemand die ervaring heeft met ontwerpen van boekcovers. Leg hem zo goed mogelijk uit wat de essentie is van jouw boek, draag ideeën aan en enthousiasmeer hem zodat hij zijn best doet. 

Gelukkig zijn er enkele minder complexe normen die de kans op succes ook vergroten. Met de volgende drie eigenschappen kun je een belabberd ontwerp niet redden, maar als ze ontbreken, kun je er een goed ontwerp wel mee verprutsen. 

De eerste eigenschap is een beeldtaal waarmee de lezer het genre van je boek herkent. Een stripboek, een literaire roman en een kookboek hebben elk hun eigen uiterlijk. Op een kookboek vind je geen dromerig gezicht in zwart-wit met daaronder in felle kleuren de titel van het boek. 

De tweede eigenschap is de leesbaarheid van de titel. Zo subtiel als de vormtaal moet zijn, zo ongenuanceerd moet de vorm van je titel zijn. Hij moet even leesbaar zijn als de waarschuwing op de verpakking van een pakje sigaretten. Niet in de laatste plaats omdat de cover van je boek online niet groter is dan een postzegel.

De derde onmisbare eigenschap van een cover is dat hij opvalt, maakt niet uit hoe. Bedenk dat jouw boek niet alleen concurreert met andere boeken maar met alle andere beelden die jouw lezer elke dag ziet: op de verpakkingen in de supermarkt waar hij boodschappen doet, op de billboards langs de snelweg waar hij rijdt en van de duizenden beelden op de websites die hij bezoekt. Er moet iets opvallen aan de cover, anders verandert de onbekende passant nooit in jouw lezer. 

Hit of flop

Er is ook iets dat je níét moet doen: de lat te laag leggen. Dat is iets wat je steeds vaker ziet nu meer mensen hun eigen boek uitgeven en gebruikmaken van goedkoop stockmateriaal of AI om een cover te ontwerpen – zelf, zonder enige kennis van compositie, het effect van het juiste font of de betekenis van kleur, contrast en witruimte. Denken dat je een cover kunt ontwerpen omdat je al je hele leven kijkt, is hetzelfde als denken dat je een foxtrot kunt dansen omdat je al je hele leven loopt. 

Een goede cover is kunst, en samen met de titel van je boek en de flaptekst kan deze bepalen of je boek een hit wordt of een flop. Wees dus geen krent, en investeer in die cover, zoals je ook maandenlang hebt geïnvesteerd in het schrijven van je boek. Anders is alles voor niets geweest en blijf je eenzaam achter, zonder lezer.