Skip to main content

Auteur: Debbie Brok

TaylorTalk – Charlotte

Voornaam:

Charlotte

Leeftijd:

24

Beroep:

Geneeskunde student

Hoe heb je kennisgemaakt met Taylor?

Toen ik nog klein was via YouTube, per ongeluk haar muziek tegen gekomen en nooit meer opgehouden met luisteren.

Wat maakt haar anders dan andere sterren?

Ze schrijft al haar teksten zelf wat de verbintenis een stuk persoonlijker maakt, ze heeft een heel groot talent voor het schrijven van pakkende teksten.

Wat heb je van haar geleerd?

Naast haar muzikale talent is ze ook een zeer goede zakenvrouw, heel succesvol en toch liefdevol tegen iedereen. Dat probeer ik mee te nemen in mijn leven.

Wat is jouw favoriete song en/of album?

‘Better than revenge’. Album ‘Speak now’ of ‘Reputation’.

Welke vraag zou je haar willen stellen als je haar zou ontmoeten?

Ik ben nogal bang dat ik er geen zinnig woord uit zal kunnen krijgen als ze voor me staat.

TaylorText – I Hate it Here

Elke week bestuderen we in TaylorText een songtekst van Taylor Swift. Wat bedoelt ze ermee en wat maakt de tekst zo bijzonder? Deze week: ‘I Hate it Here’. 

In ‘I Hate it Here’ zingt Swift over het feit dat ze zich nergens thuis voelt – in dit tijdperk, tussen haar vrienden. In plaats daarvan moet ze ontsnappen naar “geheime tuinen in mijn hoofd” waar mensen een “sleutel voor nodig hebben” en de enige sleutel is die van haar.

Tegen het einde zingt Taylor: ‘Ik bewaar al mijn romantiek voor mijn innerlijke leven en verdwaal expres / Deze plek gaf me een waardeloos gevoel’. Fans leggen de link tussen geheime tuinen en de twee albums die Taylor uitbracht tijdens de Covidperiode, Folklore en Evermore. Deze albums zitten vol met lyrische woordspelingen en escapisme. Zegt Taylor dat muziek voor haar de geheime tuin was waarin ze kon ontsnappen van haar eigen leven?

Over de volgende tekst is behoorlijk wat controversie ontstaan:

“Mijn vrienden speelden vroeger een spelletje waarin we een ander decennium kozen waarin we wilden leven. Ik koos voor 1830, maar dan zonder alle racisten en uitgehuwelijkt worden voor het hoogste bod.” Ze maakt het verhaal nog ingewikkelder door te zeggen dat geen enkel tijdperk “leuk” is: “Nostalgie is een hersenspinsel / Als ik daar was geweest, zou ik het haten / Het vroor in het paleis.”

Swifts versie van de jaren 1830 bevat paleizen, maar hier is kritiek over. Dertig jaar voordat de Burgeroorlog plaatsvond, was slavernij nog steeds legaal in het hele Amerikaanse Zuiden. Een X-gebruiker reageert: “Taylor Swift kan onmogelijk zeggen dat ze zou willen leven in een tijdperk waarin slavernij de wet van het land was en zeggen ‘maar dan zonder de racisten’. Alsof het wat toevallige microagressies waren.”

Waarom je tweede boek gaat mislukken (en wat je ertegen kunt doen)

Kun je ervoor zorgen dat je tweede boek net zo’n succes wordt als je eerste boek? Als je de volgende denkfout niet maakt, kun je de Vloek van de Eerste voorkomen. 

In de klassieke muziek heerst de Vloek van de Negende. Volgens de mythe sterven componisten rond het schrijven van hun negende symfonie. De mythe is gebaseerd op het feit dat een opvallend groot aantal beroemde componisten, waaronder Ludwig van Beethoven, Anton Bruckner, Franz Schubert en Gustav Mahler overleden voordat ze een tiende konden schrijven. 

De wortels van de mythe liggen in de negende symfonie van Beethoven. Zijn negende was revolutionair. Hij experimenteerde met koren en solisten, met de lengte en complexiteit van delen en nieuwe, emotionele melodieën. De finale van het werk is de veel bejubelde ‘Ode an die Freude’, waarin een koor het gelijknamige gedicht van Friedrich Schiller zingt, met een boodschap van universele broederschap en vreugde. De symfonie was een sensatie, de enige die het niet doorhad was Beethoven zelf. Tijdens de eerste uitvoering in 1824, precies tweehonderd jaar geleden, was de componist al volledig doof. Na het laatste deel bleef Beethoven met zijn rug naar het publiek staan omdat hij het applaus niet kon horen. Pas nadat een van de solisten hem omdraaide, zag hij het ovationele applaus van het Weense publiek. Na het succes van de negende ging het bergafwaarts met de gezondheid van Beethoven, voor een tiende symfonie kwam hij niet verder dan wat schetsen. Drie jaar na de vervolmaking van zijn meesterwerk overleed hij, waarmee de vloek was geboren.

Er is natuurlijk geen kosmische wet die bepaalt dat je overlijdt zodra je een specifiek aantal symfonieën, brieven of boeken hebt geschreven. Maar een vloek is volgens mij niet vergezocht, integendeel, volgens mij is er zelfs een Vloek van de Eerste. De vloek komt meestal uit als auteurs korte tijd na hun eerste publicatie een nieuw boek schrijven, ervan overtuigd dat het succes van hun eerste vooral te danken te danken was aan hun talent. Meestal komen ze bedrogen uit en beseffen ze vroeg of laat dat ze een one hit wonder zijn. Dat wil jij natuurlijk niet, dus wat kun je doen om ervoor te zorgen dat je tweede boek ook een hit wordt? Natuurlijk gelden voor alle boeken dezelfde succesfactoren; elk boek moet een originele invalshoek, een aantrekkelijke titel en een goede cover hebben. Maar volgens mij is er een denkfout die er vaak toe leidt dat een tweede boek niet aanslaat. 

‘De lust is eraf’

Je eerste non-fictieboek is vaak de optelsom van jaren in het veld. Je hebt als adviseur jarenlang ervaren hoe het eraan toegaat op de werkvloer en in de bestuurskamer; intussen heb je je ergernissen en oplossingen aangescherpt door er met talloze mensen over te praten. Op een dag beschrijf je alles wat je hebt bedacht in een manuscript. Zo’n manuscript is dan een sterk geconcentreerd en explosief mengsel van goed doordachte ideeën, opschreven met het vuur van een revolutionair voor wie de beoogde verandering een kwestie is van leven en dood. Als je boek verschijnt, raakt jouw emotionele betoog een gevoelige snaar bij lezers die jouw ideeën herkennen. De denkfout bij het schrijven van een tweede boek, is dat zo’n nieuw boek geen nieuwe ideeën of heilig vuur nodig heeft. Dat heeft het natuurlijk wel. Als je als advocaat een boek hebt geschreven over echtscheidingen, is er niets op tegen om na enige tijd nog een boek over dit onderwerp te schrijven. Maar heb je wel een nieuwe invalhoek? Heb je je ideeën voldoende laten rijpen? Heb je voldoende nieuwe anekdotes? 

Een tweede boek is moeilijk, in de woorden van Harry Mulisch: ‘Na het eerste boek ben je geen maagd meer. Je weet wat er moet gebeuren, maar de lust is er af.’ Als je hetzelfde succes wilt behalen, moet je in je tweede boek evenveel investeren als in je eerste boek. En het moeilijkste is ongetwijfeld om dat met evenveel liefde te doen.

TaylorTalk – Coralisa

Voornaam:

Coralisa

Leeftijd:

21

Beroep:

Student verpleegkunde MBO 4

Hoe heb je kennisgemaakt met Taylor?

Al heel jong heb ik kennisgemaakt met het nummer ‘Crazier’ van Taylor. Dit nummer luisterde ik toen het uitkwam echt dagelijks, echter wist ik niet dat dit nummer van Taylor was. Later verwaterde het nummer toen ‘Red’ uitkwam heb ik ook veel naar ‘Red’ geluisterd maar ook nooit echt wat mee gedaan. Rond 2014 kwam ‘1989’ en was ik wat meer bezig met artiesten van nummers en begon ik ook echt volledige discografieën van artiesten te luisteren. Daaronder dus ook Taylor, vanuit daar ben ik ook altijd fan gebleven. (En ontdekte ik langzamerhand dat veel nummers die ik voor 2014 had geluisterd eigenlijk van Taylor waren).

Wat maakt haar anders dan andere sterren?

Voor mij is het haar stem, ik vind haar stem heel rustgevend om naar te luisteren. Als ik echt even heel chaotisch ben en Taylor opzet kan ik even ontspannen. Daarnaast neemt ze je echt mee in haar nummers en dat heb ik bij heel weinig artiesten.

Wat heb je van haar geleerd?

Om altijd mezelf te blijven. “People throw rocks at things that shine”.

Wat is jouw favoriete song en/of album?

Mijn favoriete song kan ik echt niet kiezen. Mijn favoriete album is ‘Speak Now’, het heeft een soort magie om zich heen en gaat daarnaast over verschillende onderwerpen waar ik mezelf in kan vinden.

Welke vraag zou je haar willen stellen als je haar zou ontmoeten?

Een oprechte hoe gaat het? Persoonlijk heb ik geen specifieke vragen waar ik van denk dit wil ik echt weten. Het liefst zou ik gewoon lekker een gesprek met haar willen voeren en dan komen de vragen vanzelf wel!

Jouw schrijfstijl is uniek

Jouw schrijfstijl blijkt zo uniek als je vingerafdruk. Dat is niet alleen goed nieuws. 

Het belangrijkste literaire nieuws kwam deze week uit onverwachte hoek. Het Nederlands Forensisch Instituut publiceerde een persbericht waarin het verslag deed van een bijzondere rechtszaak waarin onderzoek van het instituut een hoofdrol speelde. 

Een boekhouder wordt dood gevonden met een strop om zijn nek, maar de politie betwijfelt of het zelfmoord is. Het slachtoffer zou de daad hebben gepleegd nadat hij een groot bedrag heeft overgemaakt, en deze overboeking hebben verklaard in een e-mail. Achteraf blijkt dat de ontvanger van het geld de moordenaar is van de boekhouder. Het bewijs wordt geleverd door onderzoekers van het instituut die onderzoek doen naar de tekst in de e-mail. De stijl zou onmiskenbaar van de dader zijn. 

Het onderzoek werd uitgevoerd door informatici en linguïsten. Tijdens hun onderzoek gingen ze niet zozeer op zoek naar woorden die bij een specifiek onderwerp passen, maar juist naar alledaagse, veelgebruikte woorden: voorzetsels, lidwoorden en persoonlijke voornaamwoorden, zoals dus, je, het, een, is en zijn. Volgens de onderzoekers gebruiken we die allemaal op een andere manier, en in verschillende mate. We doen het bovendien onbewust, en het is dus lastig om andermans stijl te imiteren. Daarnaast letten de taalkundigen van het NFI op bijzonderheden, bijvoorbeeld op het gebruik van uitroeptekens, verhaspelde gezegdes en taalfouten.

Het bijzondere van dit nieuws is niet alleen dat de experts van het instituut er met veel kennis van taal (en een flinke dosis kunstmatige intelligentie) in slaagden een moordenaar aan te wijzen. De onderzoeksresultaten vormen ook nieuw en overtuigend bewijs dat elke schrijver een eigen stijl heeft. Jij, ik, iedereen. Dat is goed nieuws, onze stijl is blijkbaar even uniek als onze vingerafdruk. Maar het is volgens mij ook slecht nieuws, en niet alleen als je een misdaad in andermans schoenen wilt schuiven. 

Als jouw schrijfstijl uniek is, is het dus per definitie moeilijk tot onmogelijk om jezelf een andere stijl aan te meten. Je kunt dus niet zomaar besluiten om in de stijl van Jan Brokken, Simone van der Vlugt of Jos Burgers te gaan schrijven. En dat jouw stijl uniek is en deze onbewust toepast, betekent ook dat het lastig is om je eigen stijl te verbeteren. Als je wilt kunnen schrijven zoals Janine Jansen viool kan spelen, dan moet je erop rekenen dat je daarvoor wel een paar uur moet oefenen. Of een paar duizend. Dat is frustrerend als je haast hebt, maar het houdt je van de straat. En dat is mooi, want dan heb je ook geen tijd voor snode plannen.

TaylorText – So long, London

Het is algemeen bekend dat track 5 van elk album van Taylor Swift steevast een emotioneel hoogtepunt is. Er werd door fans dan ook vol verwachting uitgekeken naar het vijfde nummer op haar nieuwe album: ‘So Long, London’. De tekst drukt slepende woede uit en mondt uit in een bitterzoet afscheid van Londen, de stad die niet alleen verweven is met een verloren liefde, maar die ook staat voor een mix van emoties, waarbij liefdesverdriet, verraad en een gevoel van verspilde tijd overheersen.

Het nummer begint een vaag klinkend koor dat een repeterend ‘So Long London’ zingt. De melancholische toon is gezet. Het eerste vers schetst onheilspellende beelden van een vervagende en tot mislukken gedoemde relatie, waarvan zij alle last op haar schouders draagt: ‘Ik zag in gedachten sprookjeslichten door de mist / Ik bleef kalm en droeg het gewicht van de kloof / Elke keer dat hij wegdreef, trol ik hem steviger naar mij toe / Mijn ruggengraat spleet toen ik ons de heuvel op droeg’. De wanhopige pogingen om de liefde te behouden, eisen een hoge fysieke tol. De uitputting is voelbaar in de verwijzing naar ‘natte kleren’ en ‘vermoeide botten’. In het navolgende refrein neemt ze zowel afstand van haar geliefde als van de plek waar ze zo lang met hem heeft samengeleefd. Ze laat weten dat de ander de pijn van de onbeantwoorde liefde heeft onderschat: ‘Denk eens, hoeveel verdriet dacht je dat ik had? / Dacht je dat ik het in mij had? / O, de tragedie…’

Nadat zij in het tweede couplet gevoelens van isolatie en verlaten zijn uitdrukt, geeft zij – net als eerder in de song ‘Stop Loving You – aan dat de relatie niet langer te ‘reanimeren’ is. Daarbij komt woede om de hoek kijken vanwege de verspilde tijd: ‘Ik ben kwaad dat je mij al die jeugd gratis hebt laten geven’. In de brug van het nummer werpt ze de beschuldiging dat ze het schip sou hebben verlaten van zich af door te stellen dat zij ‘ermee ten onder ging’. Over dat laatste zegt ze: ‘Hoe laag dacht je dat ik zou gaan? / Voordat ik mezelf zou imploderen’. Dat de liefdesbreuk met heel wat wrok gepaard ging, wordt duidelijk uit de volgende regels: ‘Je hebt gezworen dat je van me hield, maar waar waren de aanwijzingen? / Ik stierf op het altaar, wachtend op het bewijs / Je hebt ons opgeofferd aan de goden van je donkerste dagen’.

Tot slot: ongetwijfeld net zo indrukwekkend als de tekst is haar zangprestatie. Ze zingt met een intieme kwetsbaarheid en tegelijkertijd vastberaden intensiteit, waarbij elke trillende stembuiging de diepte van haar emotionele verwoesting overbrengt. Elke regel wordt versterkt door schijnbaar onbelangrijke schorre kraken en ademhalingen, waardoor luisteraars haar romantische angst net zo intens voelen als zijzelf.

De sfeervolle, minimalistische productie van het nummer met spaarzame melancholische pianolijnen en spectrale synthesizertexturen creëert een leeg en spookachtig klinkend geluidslandschap waarin de hese zang van Swift zich optimaal kan nestelen.

Ode aan de witregel

De witregel is het stiefkind van onze taal. Een ode aan een stijlmiddel waarmee je iets kunt maken van niets. 

Wij moderne mensen zijn in het dagelijks leven niet zo bezig met niets. Iets, dat is pas waardevol. Een auto, een huis, een elektrische fiets, een iPhone: iets is wat we willen. Niets, wat heb je daar nou aan. Tot we niets missen, dan realiseren we pas dat iets er niet is. Je neemt het ononderbroken uitzicht boven de polder voor lief, tot er een windmolen verschijnt waardoor er ineens iets is in plaats van niets. 
Onze ambivalente houding met niets zie je terug in de taal. We zijn heel druk met letters en leestekens, maar we hebben weinig aandacht voor de ruimte eromheen. Dat is jammer, want zonder die ruimte was onze tekst niet meer dan een inktvlek. Per slot van rekening was de David ook maar een stuk steen tot Michelangelo begon te bikken en ruimte creëerde waar er eerst alleen marmer was. 
Schrijvers hebben allemaal voorkeuren voor fonts en lettertypes, maar ze veranderen bijvoorbeeld zelden iets aan de marges die Word voor hun documenten heeft ingesteld. Aan die ruimte zijn ze gewend, waarom zou je daarmee gaan experimenteren. Een groep dichters deed dat wel, in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Deze dichters braken met traditionele vormen en structuren en onderzochten wat een ander gebruik van witruimte deed met hun poëzie. Een van de eerste was de Amerikaanse dichter E.E. Cummings. Hij had lak aan regels voor spelling en typografie, en de lay-out van zijn gedichten was revolutionair; een inspiratie voor de Nederlandse vijftigers. 
De ruimte rond letters, woorden, zinnen en alinea’s is meer dan lege ruimte. Deels heeft die ruimte een praktische functie, denk bijvoorbeeld aan de spatie. Je kunt het je amper voorstellen, maar tot de zevende of achtste eeuw werden woorden allemaal aan elkaar geschreven. Ergens op de Britse eilanden kwam een monnik op het lumineuze idee om woorden van elkaar te scheiden met spaties. Binnen een paar eeuwen deed iedereen het. 
De ruimte tussen woorden kan ook een inhoudelijke betekenis hebben. De belangrijkste functie is het benadrukken van de structuur van je verhaal. De woorden in deze tekst heb ik niet alleen afgebroken met spaties, komma’s en punten, maar ook door na enkele zinnen te beginnen op een nieuwe regel; ik heb alinea’s gemaakt van zinnen. Als lezer sta je daar niet bij stil, maar onbewust snap je de boodschap van die nieuwe alinea: er volgt nieuwe informatie. Je kunt ook een radicale overgang creëren door een nieuwe paragraaf of een nieuw hoofdstuk te beginnen, voorzien van een tussenkop. Maar er is nog een tussenvorm: de witregel, waarmee je het ritme van de tekst subtiel doorbreekt en zo een overgang naar een volgend onderwerp vormt. Je lezer houdt zijn adem even in, wat zou er nu komen?

Kijk, daar heb je ‘m. Ik moet eerlijk toegeven dat ik deze witregel wat geforceerd heb geplaatst, maar er is natuurlijk ook echt sprake van een overgang. Voorafgaand aan deze witregel heb ik het onderwerp ruimte geïntroduceerd, en heb ik langzaam maar zeker de functie van ruimte in de (geschreven) taal geïntroduceerd. Na deze witregel, gaat het alleen nog over de witregel zelf. Bijvoorbeeld over mijn zorg dat de witregel vaak klakkeloos wordt ingezet. 
Sommige auteurs plaatsen in de manuscripten die wij ontvangen een witregel na elke alinea, wat dubbelop en dus onnodig is. Ik snap wel dat mensen het doen, en tegenwoordig vaker dan ooit. Dit komt door de populariteit van digitale teksten, die zijn opgemaakt volgens de regels van de HyperText Markup Language ofwel HTML. In HTML wordt automatisch een (bescheiden) witruimte geplaatst tussen elke alinea; blader maar eens door willekeurige online teksten, ze hebben het bijna allemaal. Het ontwerp en de ontwikkeling van deze taal was grotendeels het werk van de Brit Tim Berners-Lee, ook wel gezien als de uitvinder van het World Wide Web, en de kans is dus groot dat hij deze witruimte heeft bedacht, mogelijk omdat hij bang was dat teksten op een beeldscherm anders moeilijk leesbaar zouden zijn. Inmiddels zijn teksten op beeldschermen echter even scherp als op papier, dus voor de leesbaarheid heb je eigenlijk geen witregel meer nodig. 
Maar ik denk dat er nog een reden is waarom schrijvers zo vaak witregels plaatsen: ze hebben tijdens het schrijven moeite met het doorzien van de structuur van hun eigen tekst, en plaatsen daarom na elke alinea een witregel om het onderscheid makkelijker te maken. Dat is begrijpelijk, maar niet de oplossing voor het probleem. Elke alinea moet inhoudelijk een eiland op zichzelf zijn. Als de inhoud van alinea’s rommelig is, dan helpt een witregel ook niet. Dan is hij niet meer dan gebakken lucht, een visuele truc om structuur te suggereren die er eigenlijk niet is. 
Schrijf je een boek? Ga dan eens experimenteren met de witregel. Als een alchemist maak je op magische wijze iets van niets. Gebruik ‘m spaarzaam, maar laat ‘m niet links liggen, dat heeft hij niet verdiend. 

TaylorTalk – Samantha

Hoe heb je kennisgemaakt met Taylor?

Ik was 15 jaar toen ik voor het eerst ‘Love story’ hoorde en heb haar sindsdien een beetje gevolgd. Daarna kwam ‘You belong with me’ uit. Maar toen haar volgende album uitkwam, met het liedje ‘Mine’, dat was voor mij een omslagpunt. Toen begon ik haar teksten te waarderen en dat zij een heel verhaal kon vertellen in een paar minuten. En zelfs nu 14 jaar later (nadat ‘Mine’ uitkwam) en ik al die dingen heb meegemaakt die zij benoemt in het liedje, kan ik alleen nog maar emotioneel worden.

Wat maakt haar anders dan andere sterren?

In al die jaren vindt zij zichzelf opnieuw uit. Tot en met het album ‘Red’ was haar sound country en daarna heeft ze andere genres ontdekt. Maar zij staat ook op voor haar liedjes. Het is interessant wat ze heeft gedaan met het opnieuw opnemen van haar albums en hoe zij daar de rechten weer van opeist.

Wat heb je van haar geleerd?

Voor jezelf opkomen. En ook dat alles content is. Alles wat je meemaakt, daar kan iets creatiefs uit voort komen.

Wat is jouw favoriete song en/of album?

Een aantal: ‘Wildest dreams’… Het liedje en in combinatie met de clip, die oude Hollywood style. Dat zij haar hartslag heeft gebruikt in het nummer. Het is gewoon fantastisch.

Welke vraag zou je haar willen stellen als je haar zou ontmoeten?

Wat zou je doen als je 24 uur lang onbekend zou zijn?

TaylorTalk – Daniel

Hoe heb je kennisgemaakt met Taylor?
Ik luisterde van kinds af aan al naar bekende nummers van Taylor zoals ‘Shake It Off’ of ‘Love Story’, maar ik werd echt een Swiftie toen Folklore uitkwam. Ik ging vanaf dit album al haar oude albums luisteren en toen raakte ik echt mega fan van haar.

Wat maakt haar anders dan andere sterren?
Met Taylor Swift haar teksten vertelt ze in hele mooie zinnen zoveel verhalen. Taylor is eigenlijk een mega goede dichter. Ze kan haar gevoelens omzetten in prachtige nummers en dat is heel speciaal. Elk album verteld een ander verhaal. Ook is Taylor heel erg verbonden met haar fans. Door middel van hints die Taylor aan haar fans geeft is het net alsof we met elkaar een geheime taal spreken wanneer er bijvoorbeeld misschien een nieuw album aan komt. Het is echt bizar hoe Taylor allemaal zogeheten ‘easter eggs’ achterlaat voor de fans waar we misschien jaren later pas achter komen.

Wat heb je van haar geleerd?
Als je iets wilt dan moet je er echt voor gaan en dan gaat het ook lukken. Niemand kan je vertellen wie je bent behalve jijzelf.

Wat is jouw favoriete song en/of album?
Mijn favoriete album is Folklore. Ik vind dit zo’n mooi album met echt prachtige nummers die zulke goede verhalen vertellen. Dit album laat echt de dichter in Taylor omhoog komen.

Welke vraag zou je haar willen stellen als je haar zou ontmoeten?
Hoe verzin je altijd alle theorieën? Zijn er ook theorieën die de fans nooit ontdekt hebben of nog moeten ontdekken?